BU SİTE BİR EROLKARASİTELERİ HİZMETİDİR

Vefa Semti'nde, Vefa Caddesi'nde bulunan vakıf kütüphanesi, Atıf Mustafa Efendi tarafından 1741'de kurulmuştur. Kütüphane Binası Türk Barok tarzındadır ve planı, yapısı ve konumu ile dikkat çekicidir. Kütüphanede 3.228 el yazması ve 24.563 adedi basma olmak üzere toplam 27.791 kitap mevcuttur.

L’architecture classique ottomane de cette bibliothèque reflète bien l’esprit du XVIIIe siècle. Si certaines structures des deux édifices sont antérieures, l’ensemble fut érigé en 1740 par le ministre Atif Efendi.

Bugün Vefa Lisesi’nin avlusunda yer alan, kütüphane olarak inşa edilmiş bağımsız tarihi bir yapıdır.

Saraya damat olmuş, III. Ahmed'in dönemi (1703-1730) Sadrazamlarından Ali Paşa tarafından yaptırılmıştır. Enderun'dan yetişmiş, rikâbdar, çuhadar, silahdar unvanlarını alarak vezirliğe yükseltilmiş ve III. Ahmed'in kızı Fatma Sultan ile evlenerek saraya damat olmuş değerli bir devlet adamıdır.

Kütüphaneyi 1127/1715'te inşa ettirişinden bir yıl sonra 17l6'da Petervaradin'de şehit düşmüş olan Ali paşa, Belgrad da Kanuni Sultan Süleyman Camii'nin avlusuna kanlı giysileri ile gömülmüştür. 70 yıl sonra da mezarı Hadersdorf Ormanı'na taşınmıştır.

Bugün Vefa Vakfı, Vefalılar Derneği binası olarak kullanılmakta olan yapı boşluk halinde bırakılmış alt kat üzerinde kütüphane binası şeklinde inşa edilmiştir. 1894'teki depremde harap olmuş olmasına rağmen onarılarak hizmete sokulan kütüphane binası bu görevini 1920 yıllara kadar devam ettirmiştir. Kütüphanenin kitapları ise 1933 yılında 2.843 yazma ve 65 basmadan oluşan bir koleksiyon halinde Süleymaniye Kütüphanesi'ne taşınmıştır.

Yapı 1970'e dek Vefa Lisesi Kütüphanesi'nin deposu olarak kullanılmış, 1971 yılında da Vakıflar İdaresi’nce onarılmıştır.

Kütüphanenin batı cephesinde, yuvarlak kemerli, zemini doldurulmuş bir çeşmesi ve merdiven altında bir mihrap nişinin yer aldığı bir namazgah yeri bulunmaktadır. Yapının biri giriş kapısında, diğeri içeride olmak üzere iki tane kitabesi vardır .

Semtin tarihi ile ilgili yazılı kaynaklarda ismi sıkça geçen ama kendisi pek de bilinmeyen, gözlerden epey ırak bir yapıdır. Vefa semtinin Beşinci Vakıf Hanı ile ilgili bilgileri en net şekliyle ancak Yıldırım Yavuz’un makalesinden öğrenebilmekteyiz. Osmanlı’nın son dönem mimari örneklerinden biri olan Vefa semtinin bu tarihi yapısı ile ilgili bizlere şu bilgiler aktarılmaktadır: 
“İstanbul’da 1911'de, Vakıflar İdaresi’ne ait bir dizi işhanı ile aynı yapı programı çerçevesinde tasarlandığı için Vakıf Hanı adı ile anılan bu öğrenci yurdu, Şehzadebaşı'ndan, Vefa'ya inen Dede Efendi Caddesi üzerindeki Vefa Lisesi bahçesinde yapılmıştır.

1848'de eğitime başlayan, 1890'da yüksek bölümün açılmasıyla gelişen ve II. Meşrutiyet döneminde programı yeniden düzenlenen "Darü'l-Muallimin" öğrencilerini barındırmak için, beş katlı bir bina olarak planlandığı halde, Cumhuriyet'in ilanına kadar ancak ilk üç katı bitirilebilmiştir. 1923'te üstten iki katı eksik olarak işletmeye açılan bina, aynı yıl adı "Yüksek Muallim Mektebi", daha sonra da "ilk Öğretmen Okulu" olarak değiştirilen bu eğitim kurumuna uzun yıllar servis vermiş, 1950'lerin başında ise bitişiğinde kurulan "Vefa Erkek Lisesi"ne yatakhane binası olarak devredilmiştir.

I. Ulusal Mimarlık Dönemi'nin ünlü kuramcılarından Mimar Kemaleddin Bey tarafından tasarlanmış olan Beşinci Vakıf Hanı, 20. yüzyılın ilk çeyreğinde kentin çehresini değiştirmeye başlayan yeni mimari anlayışın ilginç örneklerinden biridir

Semtte  çocuk parkı bulunmamaktadır. Yıllar önce yapılan çocuk parkı özel bir işletmeye verilerek lokantaya döndürülmüştür.